Dracula
Een roman zonder verteller, alleen met bewijsstukken. En ze zijn allemaal gedateerd.
7,8uit 2.673 lezersbeoordelingen · 332 pagina’s · 12 verfilmingen
Bram Stoker, 1897. Geen enkele zin is afkomstig van een alwetende verteller. Wat je krijgt is een dossier: brieven, dagboekaantekeningen, telegrammen, krantenknipsels en fonograafrollen, geordend alsof iemand ze achteraf heeft verzameld en je ze nu te lezen geeft.
Lees het op datum, niet op pagina
Het ene advies dat dit boek echt verandert
Omdat elk document een datum heeft, kun je de roman volgens de kalender lezen: op 3 mei sla je de eerste aantekening van Jonathan Harker open en daarna lees je alleen wat er ‘vandaag’ gebeurde, tot en met 6 november. Een halfjaar in plaats van drie avonden.
Het klinkt als een truc en is eigenlijk een teruggave. De personages weten wekenlang niet wat de anderen overkomt. In één ruk gelezen verliest Dracula dat volledig: je legt de brieven in een uur naast elkaar en weet meer dan ieder van hen. Op datum gelezen wacht je met hen mee.
Whitby is niet verzonnen. Stoker bracht er in 1890 zijn vakantie door en leende boeken uit de plaatselijke bibliotheek; daar vond hij het woord Dracula, in een verslag over Walachije. Vijf jaar eerder was in Whitby een Russische schoener aan de grond gelopen, de Dmitry uit Narva. In de roman heet ze de Demeter en komt ze uit Varna.
Waar het van gemaakt is
Zeven soorten documenten, geen verteller
- Harkers dagboekin steno, zodat de graaf het niet kan lezen
- De brieven van Mina en Lucyde hele spanning van de eerste helft zit in wat ze niet schrijven
- Fonograafrollendokter Seward spreekt zijn dagboek in; in 1897 was dat apparatuur uit de toekomst
- Krantenknipselsde stranding bij Whitby, en een wolf die uit de dierentuin ontsnapt
- Telegrammenaltijd te laat, en dat is precies de motor van het verhaal
- Het logboekde kapitein van de Demeter, aantekening na aantekening, tot de laatste
- De aantekeningen van Van Helsingin een Engels dat hij niet beheerst
Mina typt alles uit, en pas dan, in de juiste volgorde gelegd, beginnen de documenten iets te betekenen. Het boek dat je in handen hebt, is dat getypte afschrift.
De film die een rechter liet vernietigen
Nosferatu, 1922
Prana Film nam de roman zonder te vragen: veranderde de namen, verplaatste de handeling naar Wismar en bracht de film uit. Stokers weduwe Florence spande een zaak aan en won. De rechter beval het negatief en alle kopieën te vernietigen.
Er waren al kopieën naar het buitenland. De film bestaat alleen nog omdat het vonnis slordig werd uitgevoerd, en hij is nu publiek domein. Daarom mag dit beeld op deze pagina staan.
Wat mensen echt vragen
Is <em>Dracula</em> moeilijk om te lezen?
Korter dan het lijkt: 332 pagina’s, en de vorm van brieven en dagboeken knipt de tekst vanzelf in korte stukken. Het lastigst zijn de passages van Van Helsing, die Stoker in gebroken Engels laat schrijven.
Waar begin ik als ik de films ken?
Hier, want bijna niets van het filmbeeld komt uit het boek. De cape, de hoektanden en de aristocratische charme zijn uitvindingen van toneel en film. De Dracula van de roman is een oude man met een snor die stinkt en met zijn hoofd naar beneden langs een muur kruipt.
Is lezen op datum de moeite waard?
Als het de eerste keer is en je geen haast hebt: ja. Van 3 mei tot 6 november, aantekening na aantekening, op de dag dat ze geschreven werd. Wil je het boek gewoon leren kennen, dan kost in één ruk lezen je niets behalve het ritme.
Kan ik het gratis lezen?
Het Engelse origineel wel: Stoker stierf in 1912, dus de tekst is publiek domein en staat op Project Gutenberg. Vertalingen zijn een ander verhaal: op een vertaling rust een eigen auteursrecht.
Lees het
Stokers tekst is sinds 1912 vrij. Een goede editie niet.
Partnerlink: een aankoop via deze link steunt BookRank, de prijs blijft gelijk.
Verder lezen
De plaats in de horrorranglijst, alle 12 verfilmingen en de beoordelingen achter het cijfer, plus deze pagina in acht andere talen.