Polecam · BookRank

Drakula

Powieść, która nie ma narratora — ma dowody. I wszystkie są datowane.

7,8z 2673 ocen czytelników · 332 stron · 12 ekranizacji

Bram Stoker, 1897. Nie ma tu ani jednego zdania napisanego przez wszechwiedzącego opowiadacza. Jest plik listów, wpisów w dzienniku, telegramów, wycinków z gazet i nagrań na wałkach fonografu — ułożonych tak, jakby ktoś zebrał je po wszystkim i podał czytelnikowi do przejrzenia.

Okładka pierwszego wydania Draculi z 1897 roku: żółte płótno z tytułem wytłoczonym czerwonymi literami.
Pierwsze wydanie, maj 1897. Żółte płótno, czerwone litery, bez ilustracji. Nakład nie zrobił ze Stokera bogacza.

Czytaj po datach, nie po stronach

Jedyna rada, która naprawdę zmienia tę książkę

Skoro każdy dokument ma datę, powieść da się czytać kalendarzem: 3 maja otwierasz pierwszy wpis Jonathana Harkera, a potem czytasz tylko to, co „dziś” się wydarzyło, aż do 6 listopada. Pół roku zamiast trzech wieczorów.

Brzmi jak sztuczka, a jest odzyskaniem czegoś, co Stoker zaplanował. Bohaterowie tygodniami nie wiedzą, co się dzieje u pozostałych. Czytany ciągiem, „Drakula” traci to zupełnie: składasz listy w godzinę i wiesz więcej niż wszyscy naraz. Czytany po datach — czekasz razem z nimi.

majHarker jedzie do Transylwanii i przestaje móc wyjechać
lipiecWhitby. Statek wchodzi na mieliznę bez żywej załogi
sierpieńLucy zaczyna chodzić przez sen
wrzesieńVan Helsing rozumie, z czym mają do czynienia
październikpościg przez pół Europy
listopadostatni wpis, 6 listopada

Whitby nie jest wymyślone. Stoker spędził tam wakacje w 1890 roku i wypożyczał książki z miejscowej biblioteki — tam znalazł słowo Dracula w opracowaniu o Wołoszczyźnie. W samym Whitby pięć lat wcześniej wszedł na mieliznę rosyjski szkuner Dmitry z Narwy. W powieści nazywa się Demeter i płynie z Warny.

Z czego to jest zrobione

Siedem rodzajów dokumentu, żadnego opowiadacza

  • Dziennik Harkerastenografią, żeby hrabia nie przeczytał
  • Listy Miny i Lucycała pierwsza połowa napięcia jest w tym, czego nie piszą
  • Wałki fonografudr Seward nagrywa dziennik; w 1897 to był sprzęt z przyszłości
  • Wycinki prasowerelacja z Whitby i z ucieczki wilka z zoo
  • Telegramyzawsze spóźnione — to jest mechanizm fabuły
  • Dziennik okrętowykapitan Demetera, wpis po wpisie, do ostatniego
  • Notatki Van Helsingapo angielsku, którym nie włada

Mina przepisuje wszystko na maszynie i dopiero wtedy, ułożone chronologicznie, dokumenty zaczynają coś znaczyć. Książka, którą trzymasz, jest tą maszynową kopią.

Film, który sąd kazał zniszczyć

Nosferatu, 1922

Kadr z filmu Nosferatu z 1922 roku: Max Schreck jako hrabia Orlok, łysy, z wydłużonymi palcami i szpiczastymi uszami.
Max Schreck jako hrabia Orlok. Nie ma kłów ani peleryny — te przyszły dopiero z filmem z 1931 roku.

Studio Prana wzięło powieść bez pytania o zgodę: zmieniło nazwiska, przeniosło akcję do Wismaru i wypuściło film. Wdowa po Stokerze, Florence, pozwała i wygrała. Sąd nakazał zniszczyć negatyw i wszystkie kopie.

Kopie zdążyły wyjechać za granicę. Film przetrwał wyłącznie dlatego, że wyrok wykonano niedokładnie — i dziś jest w domenie publicznej, dlatego ten kadr może stać na tej stronie.

7,8ocena czytelników
2673ocen w dwóch źródłach
332stron
12ekranizacji w naszych danych

Najczęstsze pytania

Czy „Drakula” jest trudny w czytaniu?

Krócej, niż się wydaje — 332 stron, a forma listów i wpisów w dzienniku sama dzieli tekst na krótkie odcinki. Najtrudniejsze są partie Van Helsinga, którego Stoker pisze łamaną angielszczyzną; w polskich przekładach bywa to wygładzone.

Od czego zacząć, jeśli lubię wampiry z filmów?

Od tej książki, bo prawie nic z filmowego wizerunku z niej nie pochodzi. Peleryna, kły i arystokratyczny czar to wynalazek teatru i kina. Powieściowy Drakula jest starym mężczyzną z wąsami, który śmierdzi i pełza głową w dół po murze.

Czy warto czytać po datach?

Jeśli czytasz ją pierwszy raz i nie spieszysz się — tak. Od 3 maja do 6 listopada, wpis po wpisie, w dniu, w którym został napisany. Jeśli chcesz ją po prostu poznać, zwykłe czytanie ciągiem nie odbiera niczego poza rytmem.

Czy można przeczytać za darmo?

Oryginał angielski tak — Stoker zmarł w 1912 roku, tekst jest w domenie publicznej i leży w Project Gutenberg. Z polskim przekładem jest inaczej: tłumaczenie ma własne prawa autorskie, niezależne od oryginału.

Przeczytaj

Tekst Stokera jest wolny od 1912 roku. Wydanie — już nie.

Link partnerski: kupując przez niego, wspierasz BookRank. Cena się nie zmienia.

Gdzie dalej

Pozycja w rankingu horroru, wszystkie 12 ekranizacji i oceny ze źródeł — plus ta sama strona w ośmiu innych językach.

Skąd ocena. 7,8 na 10 — średnia ważona ocen czytelników z otwartych źródeł, sprowadzonych do jednej skali.

Ilustracje. Okładka pierwszego wydania (1897, British Library Board) i kadr z Nosferatu (1922, reż. F. W. Murnau). Domena publiczna, via Wikimedia Commons.

Tekst. Powieść Brama Stokera jest w domenie publicznej. Polskie przekłady mogą nie być — prawa tłumacza liczą się osobno.