Hoe we boeken rangschikken
Elk getal op deze site is reproduceerbaar. Dit is de volledige methode.
Waar de gegevens vandaan komen
| Open Library | catalogus + beoordelingen | CC0 / publiek domein | live |
|---|---|---|---|
| Wikidata | reeksen, prijzen, vertaalde titels, verfilmingen | CC0 | live |
| Wikipedia | samenvattingen + populariteit | CC BY-SA | live |
| Google Books | beoordelingen + beschrijvingen | API-voorwaarden | live |
| Hardcover | beoordelingen, nieuwe boeken, verwachte titels | API-voorwaarden | live |
| New York Times | bestsellergeschiedenis (telt niet mee) | API-voorwaarden | live |
Weken op de bestsellerlijst van The New York Times staan op de pagina van een boek, maar tellen nooit mee in de score. Verkoopcijfers meten marketing en distributie evenzeer als kwaliteit; ze meewegen zou een kwaliteitsranglijst stilletjes in een populariteitsranglijst veranderen.
Verfilmingen komen uit Wikidata, waar de film de eigenschap „gebaseerd op” draagt die naar het boek wijst. Ze raken de score nooit — ze zeggen dat een boek verfilmd is, niet dat het beter is. Pornografische titels en onuitgebrachte projecten vallen af, en de volgorde wordt bepaald door het aantal taaledities dat over de film schreef, zodat de verfilming die een lezer echt kent vooraan staat.
Hoe een boek een categorie krijgt
Een boek komt pas in een ranglijst wanneer twee onafhankelijke bronnen het over de categorie eens zijn — de onderwerpenindex van Open Library (bevestigd door de eigen onderwerpenlijst van het werk), de genres van Wikidata en de BISAC-codes van Google Books. Eén bron is niet genoeg: zo blijft een verkeerd gelabeld record uit de psychologieranglijst.
Klassiekers zijn de uitzondering, omdat een klassieker zijn geen genre is. Een genre is een bewering over wat een boek is, en twee catalogi kunnen die onafhankelijk doen; een klassieker zijn is een bewering over wat er daarna met een boek gebeurde, en geen catalogus legt dat vast — Google geeft „Fiction”, „Readers” of „Foreign Language Study” terug voor Alice in Wonderland, De tijdmachine en 1984. Het tweede signaal is hier dus het boek zelf: het staat in de klassiekersindex van Open Library en het is minstens 50 jaar geleden voor het eerst verschenen. Allebei controleerbaar, geen van beide een mening.
De formule
Een ruw gemiddelde beloont obscuriteit: vijf lezers die een boek geweldig vonden zouden een klassieker verslaan die honderdduizend mensen in huis hebben. Wij gebruiken een bayesiaans gewogen gemiddelde dat elke titel naar het categoriegemiddelde trekt tot genoeg lezers hebben gestemd.
score = (v / (v + m)) · R
+ (m / (v + m)) · C- v = totaal aantal beoordelingen van de titel
- R = gewogen gemiddelde beoordeling over de bronnen, herschaald naar 0–10
- m = 147 (gewicht van de prior, in beoordelingen)
- C = gemiddelde score van de categorie (wereldwijde terugval: 7,80)
Minimaal 50 beoordelingen om überhaupt in een ranglijst te komen. Het gewicht van de prior is het mediane aantal beoordelingen in de huidige momentopname, zodat het meebeweegt met hoeveel bewijs er werkelijk is in plaats van vooraf vast te liggen.
Hoe reeksen worden gescoord
De score van een reeks is het naar beoordelingen gewogen gemiddelde van de delen, met een aftrek wanneer maar een deel van de reeks genoeg beoordelingen heeft — zodat een saga niet kan meeliften op één geliefd eerste boek.
Plan voor de reeks: hoe we etappes en pauzes berekenen
Bijna niemand leest een lange reeks in één keer uit. Op de pagina met de leesvolgorde delen we haar op in etappes en stellen we daartussen een kort boek buiten de reeks voor. Alles komt uit gegevens die op de pagina staan: het aantal pagina’s en beoordelingen van elk deel. De tabel laat zien wat we berekenen, waaruit en volgens welke regel.
| Wat we berekenen | Uit welke gegevens | Regel |
|---|---|---|
| Lees- en luistertijd | Aantal pagina’s van elk deel | Lezen: 1,1 min per pagina. Luisteren: ongeveer 28 pagina’s per uur luisterboek, een schatting. Het standaardtempo is 45 min per dag; de schuifregelaar op de pagina past het aan en alles wordt opnieuw berekend. Een deel zonder paginatal rekenen we met het gemiddelde van de reeks en markeren we met ≈; een los extraatje (zoals deel 0,5) zonder paginatal en delen die nog niet verschenen zijn, laten we weg. |
| Kans om de reeks uit te lezen | Aantal beoordelingen van het eerste en het laatste deel | Het aantal beoordelingen van het laatste deel dat minstens 2 jaar geleden verscheen, gedeeld door dat van deel 1. Alleen delen met een score tellen mee (genoeg beoordelingen voor onze drempel), en deel 1 moet er een hebben; de uitkomst gaat niet boven 100 %. Vanaf 55 % is de kans groot, vanaf 30 % gemiddeld, daaronder klein. |
| Afhaakpunt | Aantal beoordelingen van opeenvolgende delen | De grootste daling in het aantal beoordelingen tussen twee opeenvolgende hoofddelen (met een heel nummer; losse extraatjes zoals deel 2,5 tellen niet mee), als die minstens 25 % is. We kijken vanaf de stap van deel 2 naar deel 3 (de daling na deel 1 is normaal en zit al in de kans om de reeks uit te lezen) en alleen naar delen die minstens 2 jaar geleden verschenen en allebei een score hebben. Het plan sluit vóór dat deel een etappe af als de etappe ervoor al minstens een halve standaardetappe is. |
| Dip | Gemiddelde score van elk deel | Een deel dat minstens 0,25 punt lager scoort dan het vorige. We noemen ook het deel waarin de scores weer herstellen. |
| Etappe | Pagina’s van de delen en je tempo | Een standaardetappe is ongeveer 3 weken lezen in je eigen tempo, minstens 15 u en hooguit 40 u. Een echte etappe bestaat uit hele delen, dus ze kan korter zijn (als het volgende deel er niet meer in past) of langer: ze mag 30 % langer worden als het deel dat erbij komt minder dan 450 pagina’s heeft, en 10 % als het 450 pagina’s of meer heeft. Een deel van 900 pagina’s of meer is een etappe op zich. |
| Lengte van de pauze | Uren van de etappe ten opzichte van een standaardetappe | Volledige pauze (een boek tot 340 pagina’s en 2 dagen rust): na een reuzendeel, vóór een afhaakpunt of na een etappe die minstens 20 % langer is dan de standaard. Vóór een deel van 900 pagina’s of meer komt altijd een volledige pauze. Korte pauze (een boek tot 180 pagina’s, 1 dag): na een etappe van minstens 85 % van de standaard. Na een kortere etappe is er geen pauze en voegen we haar samen met de volgende, tenzij ze samen boven 130 % van een standaardetappe uitkomen; dan is er een korte pauze. |
| Boek voor de pauze | Onze catalogus van beoordelingen | Een op zichzelf staand boek, geen deel van welke reeks ook, van een andere plank dan de reeks: 80 tot 340 pagina’s met een score vanaf 8,0 en minstens 500 beoordelingen, of 80 tot 180 pagina’s met een score vanaf 7,8 en minstens 300 beoordelingen. Nooit een prentenboek, kinderboek of boek voor oudere kinderen, nooit twee keer hetzelfde. Na een etappe van meer dan 25 u kiezen we een lichter boek, bijvoorbeeld humor, verhalen of een biografie. We tonen alleen boeken die een pagina in jouw taal hebben. |
| Verloop van de reeks | Gemiddelde scores van begin, midden en eind | We vergelijken begin, midden en eind van de reeks en geven haar een van acht verlopen: ‘gelijkmatig’, ‘ze wordt beter’, ‘de finale is het beste deel’, ‘een dip in het midden, daarna keert het niveau terug’, ‘hoogtepunt in het midden’, ‘terugval aan het einde’, ‘het beste zit aan het begin’ of ‘wisselend’. Bij elk verloop hoort één zin over wat je kunt verwachten. |
Dit zijn schattingen op basis van cijfers, geen recensie. Het plan verschijnt als minstens 3 delen, en twee derde van alle delen, een paginatal hebben. Paginatallen en beoordelingen komen uit de bronnen hierboven.
Hoe vaak het wordt bijgewerkt
Beoordelingen worden elke 3 maanden opnieuw opgehaald en als gedateerde momentopname bewaard; daaruit worden de trendpijlen en de „grootste stijgers” berekend.
Bekende beperkingen
Open beoordelingsgegevens zijn scheef richting Engelstalig en richting recent. Vertaalde uitgaven worden samengevoegd tot één werk, dus de score van een boek weerspiegelt lezers in alle talen, niet alleen de jouwe.