De canon van Sherlock Holmes
Vier romans en zesenvijftig korte verhalen. Niemand weet in welke volgorde.
7,9uit 4.412 lezersbeoordelingen · 60 werken, 1887–1927
De canon kwam in veertig jaar tot stand, in afleveringen, in een maandblad. Daarom is “waar begin ik?” hier lastiger dan bij elke reeks die als reeks is geschreven — en daarom bestaat deze pagina.

Waarom het een kluwen is
Drie redenen, allemaal uit de negentiende eeuw
Doyle schreef geen reeks. Hij schreef verhalen voor The Strand Magazine, één per maand, en pas jaren later werden ze in bundels verzameld. Vandaar het eerste probleem: “De avonturen van Sherlock Holmes” is geen roman, maar twaalf losse verhalen — en in de boekhandel ziet het er precies uit als een roman.
Het tweede: in 1893 liet Doyle Holmes in de Reichenbachwatervallen storten, omdat hij hem zat was. Lezers van de Strand zegden hun abonnement op, in Londen droeg men zwarte rouwbanden. Acht jaar later gaf hij toe — eerst met “De hond van de Baskervilles”, dat hij vóór de dood situeerde, daarna met een echte terugkeer.

Het derde is praktisch: zestig werken, en maar zes delen met een score. Lezersbeoordelingen stapelen zich op bij delen, niet bij losse verhalen, dus een ranglijst van de verhalen zelf bestaat gewoon niet — niet hier en nergens anders.
Twee manieren om te beginnen
Allebei goed. Het verschil zit in wat je van de eerste avond wilt
Vanaf het begin
als je graag weet hoe het begon
- Een studie in rood · 1887 — Watson komt terug uit Afghanistan en zoekt een huisgenoot
- Het teken van de vier · 1890
- De avonturen van Sherlock Holmes · 1892 — twaalf verhalen
- daarna gewoon op volgorde, deel voor deel
Met het beste
als je wilt weten of dit überhaupt iets voor je is
- De avonturen van Sherlock Holmes · 1892 — korte vormen, de stijl op volle kracht
- De hond van de Baskervilles · 1902 — hoogst beoordeeld, 8,14
- ga terug naar Een studie in rood zodra je weet dat je blijft
Wat je niet moet doen: “Het laatste probleem” (in “De memoires”) lezen vóór “De hond van de Baskervilles”. Technisch mag het — Doyle heeft ze zelf zo uitgegeven — maar je bederft dan de enige echte wending in de hele canon.
De zes delen met een score
De zesenvijftig verhalen zijn over bundels verdeeld; de bundels krijgen de beoordelingen
- 1887 · Een studie in roodroman, de eerste ontmoeting — 7,95
- 1890 · Het teken van de vierroman — 7,55
- 1902 · De hond van de Baskervillesroman, hoogst beoordeeld — 8,14
- 1905 · De terugkeer van Sherlock Holmes13 verhalen — 8,03
- 1915 · De vallei der verschrikkingroman — 7,76
- 1927 · De dossiers van Sherlock Holmes12 verhalen, het laatste deel — 7,88
“De avonturen” (1892) en “De memoires” (1894) hebben in onze gegevens te weinig beoordelingen voor een score. We laten liever niets zien dan dat we gokken.
De man die bepaalde hoe Holmes eruitziet
Sidney Paget, 1860–1908
Doyle beschreef Holmes één keer, summier: lang, mager, haviksneus. Al het andere — de pet, de cape, het profiel dat nu de hele wereld herkent — is bedacht door de illustrator van de Strand. Paget tekende naar zijn broer Walter en voegde de pet toe, omdat een heer zich zo kleedde voor een reis naar het platteland.
Het verhaal gaat dat de opdracht voor Walter bedoeld was en dat de redactie de namen op de envelop verwisselde. De familie Paget ontkende het — maar de anekdote heeft een eeuw overleefd, omdat de broer echt model stond.

Alle tekeningen op deze pagina zijn van Paget en behoren tot het publieke domein — hij stierf in 1908. Niets hiervan is gegenereerd, en je mag ze hier weghalen zonder het ons te vragen.
Wat mensen echt vragen
Waar begin ik met Sherlock Holmes?
Met “Een studie in rood” (1887) als je Holmes en Watson wilt leren kennen in de volgorde waarin zij elkaar leerden kennen. Met “De avonturen van Sherlock Holmes” (1892) als je de stijl liever eerst op korte vormen uitprobeert — dat is de bundel die Doyle beroemd maakte.
Hoeveel Sherlock Holmes-boeken zijn er?
De canon — de werken die Conan Doyle zelf schreef — bestaat uit 4 romans en 56 korte verhalen: 60 werken in 9 delen. Al het andere is van andere auteurs.
Moet ik ze op volgorde lezen?
Nee. De verhalen staan op zichzelf. Eén uitzondering: “Het laatste probleem” en “Het lege huis” vormen een paar en moeten in die volgorde gelezen worden, en niet voordat je een paar andere delen achter de rug hebt.
Welk deel is het beste?
Volgens de lezersbeoordelingen “De hond van de Baskervilles” (1902) — 8,14 op 10, de hoogste van de zes beoordeelde delen. Het is ook het vaakst verfilmde verhaal uit de canon.
Kan ik ze gratis lezen?
De Engelse originelen wel — Conan Doyle stierf in 1930. Ze staan bij Project Gutenberg: A Study in Scarlet, The Adventures of Sherlock Holmes, The Hound of the Baskervilles. Met vertalingen ligt het anders — een vertaling heeft een eigen auteursrecht.
Lees het
De hele canon is sinds 1930 vrij. Een verzamelde editie in één band niet.
Partnerlink: een aankoop via deze link steunt BookRank, de prijs blijft gelijk.
De hele canon, deel voor deel
Alle zestig werken in volgorde van verschijnen, met jaartallen en scores waar die er zijn — plus dezelfde lijst in acht andere talen.