Polecam · BookRank

Kanon Sherlocka Holmesa

Cztery powieści i pięćdziesiąt sześć opowiadań. Nikt nie wie, w jakiej kolejności.

7,9z 4412 ocen czytelników · 60 utworów, 1887–1927

Kanon powstawał czterdzieści lat, w odcinkach, w miesięczniku. Dlatego „od czego zacząć” jest tu trudniejsze niż w jakimkolwiek cyklu napisanym jako cykl — i dlatego ta strona istnieje.

Rysunek Sidneya Pageta z 1893 roku: Sherlock Holmes w płaszczu i czapce myśliwskiej, z profilu, z fajką.
Sidney Paget, 1893. Doyle napisał tylko „czapka podróżna z nausznikami”. Czapkę myśliwską, po której Holmesa poznaje dziś cały świat, narysował Paget.

Dlaczego to jest plątanina

Trzy powody, wszystkie z XIX wieku

Doyle nie pisał serii. Pisał opowiadania do The Strand Magazine, po jednym na miesiąc, i dopiero po latach zbierano je w tomy. Stąd pierwszy problem: „Przygody Sherlocka Holmesa” to nie powieść, tylko dwanaście osobnych historii — a w księgarni wygląda dokładnie jak powieść.

Drugi problem: w 1893 roku Doyle zrzucił Holmesa z wodospadu Reichenbach, bo miał go dość. Czytelnicy Stranda wykupili subskrypcje, w Londynie noszono czarne opaski. Po ośmiu latach autor ustąpił — najpierw „Psem Baskerville’ów”, którego akcję umieścił przed śmiercią, a potem prawdziwym powrotem.

Ilustracja Sidneya Pageta: Holmes i profesor Moriarty szamoczą się na skalnej półce nad wodospadem Reichenbach.
„Ostatnia zagadka”, 1893. Rysunek, po którym czytelnicy Stranda wypowiadali prenumeratę.

Trzeci problem jest praktyczny: sześćdziesiąt utworów, a tylko sześć tomów z oceną. Oceny czytelników zbierają się na tomach, nie na pojedynczych opowiadaniach, więc ranking poszczególnych historii po prostu nie istnieje — ani u nas, ani nigdzie indziej.

Dwie drogi

Obie są poprawne. Różnią się tym, czego chcesz od pierwszego wieczoru

Od poznania

jeśli lubisz wiedzieć, jak się zaczęło

  • Studium w szkarłacie · 1887 — Watson wraca z Afganistanu i szuka współlokatora
  • Znak czterech · 1890
  • Przygody Sherlocka Holmesa · 1892 — dwanaście opowiadań
  • dalej po kolei, tom po tomie

Od najlepszego

jeśli chcesz wiedzieć, czy to w ogóle dla Ciebie

  • Przygody Sherlocka Holmesa · 1892 — krótkie formy, pełnia stylu
  • Pies Baskerville’ów · 1902 — najwyżej oceniany, 8,14
  • wróć do Studium w szkarłacie, gdy już wiesz, że zostajesz

Czego nie robić: nie czytaj „Ostatniej zagadki” (w zbiorze „Wspomnienia”) przed „Psem Baskerville’ów”. Technicznie wolno — Doyle sam tak wydał — ale zepsujesz sobie jedyny prawdziwy zwrot w całym kanonie.

Sześć tomów, które mają ocenę

Pięćdziesiąt sześć opowiadań rozdzielono między zbiory; oceniane są zbiory

  • 1887 · Studium w szkarłaciepowieść, pierwsze spotkanie — 7,95
  • 1890 · Znak czterechpowieść — 7,55
  • 1902 · Pies Baskerville’ówpowieść, najwyżej oceniana — 8,14
  • 1905 · Powrót Sherlocka Holmesa13 opowiadań — 8,03
  • 1915 · Dolina trwogipowieść — 7,76
  • 1927 · Księga przypadków12 opowiadań, ostatni tom — 7,88

Zbiory „Przygody” (1892) i „Wspomnienia” (1894) mają w naszych danych za mało ocen, żeby dostać wynik. Wolimy nie pokazać nic, niż zgadywać.

Człowiek, który wymyślił, jak Holmes wygląda

Sidney Paget, 1860–1908

Doyle opisał Holmesa raz, zdawkowo: wysoki, chudy, orli nos. Wszystko inne — czapka, peleryna, profil, który rozpoznaje dziś cały świat — jest wymysłem ilustratora Stranda. Paget rysował z brata, Waltera, i dodał czapkę, bo tak ubierał się dżentelmen jadący na wieś.

Powtarza się opowieść, że zlecenie miało trafić do Waltera, a redakcja pomyliła nazwiska na kopercie. Rodzina Pagetów zaprzeczała — ale anegdota przeżyła sto lat, bo brat naprawdę był modelem.

Ilustracja Sidneya Pageta do „Pustego domu”: Watson w ciemnym pokoju rozpoznaje Holmesa, który wrócił po trzech latach.
„Pusty dom”, 1903. Powrót po dziesięciu latach nieobecności w druku.

Wszystkie rysunki na tej stronie są autorstwa Pageta i znajdują się w domenie publicznej — autor zmarł w 1908 roku. To nie są grafiki generowane i możesz je stąd wziąć bez pytania nas o zgodę.

Najczęstsze pytania

Od czego zacząć Sherlocka Holmesa?

Od „Studium w szkarłacie” (1887), jeśli chcesz poznać Holmesa i Watsona w kolejności, w jakiej poznali siebie. Od zbioru „Przygody Sherlocka Holmesa” (1892), jeśli wolisz sprawdzić styl na krótkich formach — to zbiór, po którym Doyle stał się sławny.

Ile jest książek o Sherlocku Holmesie?

Kanon, czyli utwory napisane przez Conan Doyle’a, to 4 powieści i 56 opowiadań — razem 60 utworów w 9 tomach. Wszystko poza tym to twórczość innych autorów.

Czy trzeba czytać po kolei?

Nie. Opowiadania są samodzielne. Jeden wyjątek: „Ostatnia zagadka” i „Pusty dom” tworzą parę, którą trzeba przeczytać w tej właśnie kolejności i nie wcześniej niż po kilku innych tomach.

Który tom jest najlepszy?

Według ocen czytelników „Pies Baskerville’ów” (1902) — 8,14 na 10, najwyżej ze wszystkich sześciu ocenianych tomów. Jest to zarazem najczęściej ekranizowana historia z całego kanonu.

Czy można przeczytać za darmo?

Oryginały angielskie tak — Conan Doyle zmarł w 1930 roku. Są w Project Gutenberg: Studium w szkarłacie, Przygody Sherlocka Holmesa, Pies Baskerville’ów. Z polskimi przekładami jest inaczej: tłumaczenie ma własne prawa autorskie.

Przeczytaj

Cały kanon jest wolny od 1930 roku. Zbiorcze wydanie w jednym tomie — nie.

Link partnerski: kupując przez niego, wspierasz BookRank. Cena się nie zmienia.

Cały kanon, tom po tomie

Wszystkie sześćdziesiąt utworów w kolejności publikacji, z latami i ocenami tam, gdzie są — plus ta sama lista w ośmiu innych językach.

Skąd ocena. 7,9 na 10 — średnia ważona ocen czytelników z otwartych źródeł, sprowadzonych do jednej skali.

Ilustracje. Sidney Paget (1860–1908), The Strand Magazine, 1891–1903. Domena publiczna, via Wikimedia Commons.

Teksty. Utwory Arthura Conan Doyle’a są w domenie publicznej. Polskie przekłady mogą nie być — prawa tłumacza liczą się osobno.